Chủ Nhật, 2 tháng 11, 2014

Người bệnh viêm gan nên kiêng gì?

Viêm gan cấp tính có thể do nhiễm độc thuốc và thực phẩm, nhiễm virus… Do đó, việc ăn uống có ý nghĩa rất lớn đối với người bệnh.

Người bệnh viêm gan cấp tính thường có một số triệu chứng như: không muốn ăn uống, miệng đắng, rối loạn tiêu hóa, bụng đầy trướng, ngực sườn đầy tức, người nóng bứt rứt, đau tức vùng hạ sườn phải, sờ thấy gan to, vàng da, tiểu tiện vàng, táo bón, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô. Nếu bị nặng có thể sốt cao, nói sảng, hôn mê…
Viêm gan cấp tính có thể do nhiễm độc thuốc và thực phẩm, nhiễm trùng, sốt rét, nhiễm virus… Do đó, việc ăn uống và chế độ sinh hoạt có ý nghĩa rất lớn đối với người bị viêm gan. Cụ thể một số điều cần lưu ý như sau:
- Khi phát hiện bụng trướng hơi thì tạm ngừng dùng sữa bò và đường. Khi bị viêm gan, người bệnh thường ít hoạt động, nếu sử dụng đường và chất béo quá nhiều, cơ thể dần dần mập lên sẽ có thể chuyển từ viêm gan trở thành gan nhiễm mỡ.
- Kiêng cữ các loại gia vị kích thích như tiêu, ớt, gừng, tỏi, đại hồi, đinh hương, đậu khấu… và các chất nóng, cay, chua, mặn; các món ăn được chế biến chiên xào nhiều dầu mỡ khó tiêu; thức ăn nướng, thịt hun khói, thịt muối…
- Trước bữa cơm nên cữ ăn đồ ngọt để tránh ảnh hưởng sự thèm ăn.
- Hạn chế ăn muối, mỗi ngày lượng muối dùng không quá 6 g.
- Ăn nhiều chất ngọt và chất béo hoặc ăn uống quá nhiều sẽ làm cho dạ dày và ruột không kịp tiêu hóa, sinh ra đầy bụng, tiêu chảy, ảnh hưởng tới việc hấp thụ các chất dinh dưỡng khác, sẽ tổn hại cho gan.
- Triệt để kiêng cữ thuốc lá, rượu, các thực phẩm sinh lạnh.
Viêm gan mãn tính thường gặp ở người nhiều tuổi, những triệu chứng thường gặp là: rối loạn tiêu hóa; đi cầu có khi táo bón, có khi tiêu lỏng; vàng da, vàng mắt; sợ ăn mỡ, sợ thức ăn chiên xào, không uống được rượu hoặc sợ rượu; sức tập trung và khả năng làm việc trí óc suy giảm, người mệt yếu, chóng mặt, sút cân; thỉnh thoảng bị chảy máu chân răng, chảy máu cam, chảy máu dưới da; gan to vừa và chắc, ấn vào vùng gan có cảm giác đau… Có hiện tượng hủy tế bào gan, men gan (SGOT, SGPT) tăng.
Viêm gan mãn tính có thể dẫn tới xơ gan, xơ gan cổ trướng.
Theo Lương y Đinh Công Bảy - Người lao động

Actiso có chữa được bệnh gan to?

Đợt này tôi ăn khó tiêu, da vàng bủng, bác sĩ kết luận bị to gan và cho thuốc. Có người mách thường xuyên uống trà Actiso có thể khỏi bệnh, có đúng không?.

Trả lời

Gan là một tuyến lớn nhất của cơ thể, nằm dưới cơ hoành phải của ổ bụng, song lại được bảo vệ bởi khung xương của lồng ngực và liên quan với ngực nhiều hơn với bụng.


Gan có màu đỏ nâu trơn bóng, mật độ chắc nhưng dễ bị lún, dễ bị nghiền nát và dễ vỡ. Trọng lượng của gan thay đổi theo tình trạng sinh lý và bệnh lý. Gan ở nam giới thường nặng hơn ở nữ giới.

Có nhiều quan điểm khác nhau, song nói chung đối với người Việt Nam, gan được coi là to khi chiều cao của gan lớn hơn 12cm với khám lâm sàng và lớn hơn 13cm khi đo trên siêu âm.

Nguyên nhân gây nên gan to có rất nhiều, trong đó phải kể đến các bệnh lý của hệ thống gan mật như viêm gan (do virus, do thuốc và hóa chất..), xơ gan, ung thư gan, viêm đường mật do sỏi, u đầu tuỵ… và bệnh lý ngoài hệ thống gan mật như bệnh gan tim, bệnh bạch cầu.

Trong thư bạn nói bị rối loạn tiêu hóa, ăn uống chậm tiêu, da vàng bủng, được xác định là gan to thì nghĩ nhiều đến nhóm nguyên nhân bệnh lý của hệ thống gan mật. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể là gì, bạn nên đến các cơ sở y tế để được khám và làm các xét nghiệm cần thiết, từ đó mới có các phác đồ điều trị hợp lý.


Hiện nay, trên thị trường có một số chế phẩm đông y có thể sử dụng trong bệnh lý gan mật như Actisô (thuốc có tác dụng tăng tiết mật, nhuận gan, lợi tiểu, tăng chuyển hoá cholesterol… thuốc được dùng trong các trường hợp rối loạn chức năng gan, bảo vệ gan, thông mật, rối loạn tiêu hoá), nhân trần, dầu gấc..

Tuy nhiên, đây chỉ là các thuốc hỗ trợ điều trị cải thiện các triệu chứng mà thôi. Tốt nhất và trước tiên cần giữ gìn cho gan khoẻ mạnh.
Theo ThS. Nguyễn Bạch Đằng - Đất Việt

Chuốc họa khi tự dùng thuốc bổ gan, hạ men gan

Những người bị bệnh viêm gan siêu vi B, C hoặc viêm gan do rượu mà dùng thuốc bừa bãi sẽ làm thương tổn vốn có ở gan nặng thêm.

Tác dụng của thuốc hướng gan
Viêm gan là tình trạng tế bào gan bị viêm, hư hoại và chết đi. Viêm gan có thể do nhiễm độc (sử dụng thuốc lâu dài, nghiện rượu, dùng bia rượu dài ngày...)
Nguyên nhân thường gặp nhất ở nước ta hiện nay là viêm gan do nhiễm siêu vi (viêm gan siêu vi A, B và C).
Khi tế bào gan bị viêm, tổn thương, các men gan như ALT (còn được ghi SGPT) và AST (còn được ghi SGOT) từ gan phóng thích vào máu nhiều hơn so với bình thường. Vì vậy, khi xét nghiệm thấy men gan ALT và AST tăng thì đó là dấu hiệu cho biết tình trạng viêm, tổn thương gan.
Trong thời gian điều trị viêm gan, nếu các men gan giảm xuống đến mức bình thường thì xem như tình trạng bệnh đã cải thiện.
Do có liên quan đến nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể nên khi gan bắt đầu tổn thương, người bệnh có thể có nhiều triệu chứng, có triệu chứng ở ngay gan như gan nhiễm mỡ, nhưng cũng có triệu chứng ở cơ quan khác như khó tiêu, đầy bụng, rối loạn bài tiết mật, thậm chí bị phù chân, trí não lú lẫn, hôn mê (gọi là bệnh não do gan hay hôn mê gan).
Thuốc bổ gan, thuốc làm hạ men gan được phân loại vào nhóm thuốc hướng gan (hepatotropes). Thuốc hướng gan có tác dụng hỗ trợ điều chỉnh các triệu chứng rối loạn do tổn thương kể trên, trong đó có bảo vệ nhu mô gan hoặc giúp hạ men gan.
Chỉ định của thuốc loại này hỗ trợ điều trị viêm gan siêu vi, viêm gan do nghiện rượu, gan nhiễm mỡ, giảm amoniac máu (để trị và phòng hôn mê gan). Ngoài ra, còn trị các rối loạn tiêu hoá như khó tiêu, táo bón.
Cần lưu ý, thuốc loại này không trị khỏi bệnh viêm gan siêu vi (tức không tiêu diệt được siêu vi B, C) mà chỉ hỗ trợ làm giảm men gan trở lại mức bình thường (tức giúp bảo vệ, phục hồi nhu mô gan) và cải thiện một số triệu chứng cho bệnh nhân.
Đặc biệt, có một số không phải là thuốc mà là chế phẩm thực phẩm chức năng, được giới thiệu bổ gan, làm hạ men gan; có một số chỉ mới dựa vào thử nghiệm dược lý (tức thử trên súc vật thí nghiệm) chứ chưa thử nghiệm lâm sàng để cho kết quả cụ thể rõ ràng.
Coi chừng chuốc hoạ vào thân
Đối với người phát hiện có men gan tăng cao (phải được xét nghiệm máu thấy men gan ALT, AST tăng cao hơn nhiều so với giới hạn bình thường), nên hỏi ý kiến bác sĩ về việc sử dụng thuốc hạ men gan.
Lưu ý, khi sử dụng một số thuốc có thể làm tăng men gan (như dùng thuốc trị rối loạn mỡ trong máu là thuốc thuộc nhóm fibrat hay thuốc statin), nếu ngưng thuốc sẽ làm men gan trở lại bình thường. Khi đang dùng thuốc mà bị tăng men gan phải báo cho bác sĩ điều trị biết để có hướng xử trí thích hợp.
Hiện nay trên thị trường có lưu hành các chế phẩm thực phẩm chức năng, gọi là bổ gan, làm hạ men gan. Một số chế phẩm được cho là có nguồn gốc hợp chất thiên nhiên, chủ yếu bào chế từ các chất lấy từ dược thảo, có một số tác dụng tích cực, đưa đến hiệu quả bồi dưỡng sức khoẻ người sử dụng, đặc biệt khi dùng đúng liều lượng sẽ có tính an toàn cao.
Tuy nhiên, chế phẩm thực phẩm chức năng không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Các chế phẩm này được dùng hỗ trợ điều trị viêm gan bằng cách tăng cường chức năng gan, giúp tái tạo nhu mô gan bị tổn thương, trị các rối loạn tiêu hoá (khó tiêu, táo bón) do suy giảm chức năng gan, giúp giải độc gan trong bệnh lý gan do rượu...

Chỉ bác sĩ là người có thẩm quyền quyết định dùng thuốc, thay đổi thuốc, kể cả dùng thực phẩm chức năng
Nếu người không đang điều trị bệnh nhưng cảm thấy yếu gan, có thể dùng các chế phẩm này để hỗ trợ, bồi dưỡng cho gan. Nhưng nếu đang chữa bệnh, nhất thiết phải hỏi bác sĩ về việc dùng chế phẩm thực phẩm chức năng nào đó có được hay không.
Xin nhấn mạnh, khi đang chữa bệnh, chỉ bác sĩ là người có thẩm quyền quyết định dùng thuốc, thay đổi thuốc, kể cả dùng chế phẩm thực phẩm chức năng.
Đối với người dùng nhiều bia rượu, cách tốt nhất bảo vệ lá gan là dùng ít bia rượu, thậm chí bỏ hẳn càng tốt.
Đừng nghĩ rằng tự ý mua thuốc gọi là bổ gan, làm hạ men gan về dùng là có thể giúp việc uống bia rượu lâu dài, thậm chí uống được nhiều hơn. Suy nghĩ như thế là dọn đường cho “chuốc hoạ vào thân”!
Theo PGS.TS.DS. Nguyễn Hữu Đức - Đại học Y dược TPHCM
Sài gòn tiếp thị

Mẹo tránh táo bón hiệu quả

Táo bón là chứng bệnh nghiêm trọng khiến bạn có cảm giác khó chịu khi không giải quyết được "vấn đề" như ý muốn.

Các chuyên gia đã gợi ý một số cách đơn giản giúp bạn tránh nguy cơ bị táo bón trong tương lai.
Ăn đủ chất xơ
Chế độ ăn uống cân bằng chú trọng đến các loại thực phẩm nhiều chất xơ như quả hạch, các loại hạt, thực phẩm nguyên hạt, rau quả tươi có thể giúp ngăn ngừa táo bón. Tiến sĩ John Marshall thuộc Đại học McMaster (Canada) khuyên bạn nên hấp thụ 25-50 gram chất xơ mỗi ngày.

Rau quả chứa nhiều chất xơ
Uống đủ nước
Bà Marisa Battistella, dược sĩ lâm sàng thuộc Mạng lưới y tế đại học ở Toronto (Canada), khuyên bạn nên uống 8 ly nước mỗi ngày. Nước làm trơn ruột và làm mềm thức ăn để chúng lưu chuyển dễ dàng hơn trong cơ thể.
Tập thể dục
Tập thể dục thường xuyên có thể ngăn ngừa táo bón, đồng thời với việc duy trì sức khỏe toàn bộ cơ thể. Đi bộ ít nhất 20-30 phút mỗi ngày có thể giúp ích cho hệ tiêu hóa của bạn.
Hoạt động thể chất giúp cơ ruột hoạt động hiệu quả hơn và làm giảm thời gian cần thiết để thực phẩm đi qua ruột.
Giảm stress
Theo tiến sĩ Marshall, căng thẳng tâm lý có tác động lớn đến chức năng ruột. Não và ruột có mối liên kết chặt chẽ với nhau.
Khi não bị căng thẳng, ruột cũng căng thẳng theo. Người bị stress có xu hướng ít vận động và ăn các loại thực phẩm bổ dưỡng.
Ấn định thời gian đại tiện
Hãy xác lập thời gian và luyện cho hệ tiêu hóa để bạn có thể đi đại tiện vào một số thời điểm nhất định, chẳng hạn như sáng sớm hoặc sau bữa ăn.
Không cố sức đại tiện khi cơ thể chưa sẵn sàng và không nên trì hoãn việc đi vệ sinh khi cơ thể phát tín hiệu cần “giải quyết”.
Thuốc nhuận trường
Phần lớn các loại thuốc không cần kê toa an toàn khi sử dụng, nếu bạn làm theo chỉ dẫn trên bao bì. Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng thuốc để tránh làm cho ruột “lười biếng”.
Lời khuyên của các chuyên gia là bạn cần điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống của mình trước khi tìm đến sự trợ giúp của thuốc men.
  Theo Quyên Quân - Thanh Niên

Món ăn cho người bị viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày, tá tràng là bệnh đường tiêu hóa mãn tính, thường gặp ở nam giới trung niên nhiều hơn phái nữ.

Dưới đây là những món ăn thích hợp với người mắc bệnh này.
Khoai tây nấu bạch cập
Thành phần: Nước khoai tây 100 ml, vị thuốc bạch cập 100g, một ít mật ong.
Cách chế biến: Bạch cập tán bột; nước khoai tây và bột bạch trộn đều với mật ong, dùng dần.
Cách dùng: Mỗi ngày dùng 3 lần, mỗi lần dùng một muỗng canh, hai tuần lễ là một liệu trình. Thích hợp dùng cho người bệnh viêm loét dạ dày và viêm loét tá tràng xuất huyết.
Canh bao tử heo nấu tiêu

Canh bao tử heo
Thành phần: 1 bao tử heo, một ít tiêu, 60g đậu phộng, gia vị.
Cách làm: Bao tử heo làm sạch, rồi cho tiêu và đậu phộng vào bao tử heo, thêm nước, hầm với lửa lớn cho đến khi bao tử chín thì nêm nếm gia vị.
Cách dùng: Chia vài lần dùng, có tác dụng dưỡng vị (bồi bổ cho dạ dày), bổ khí.
Canh bao tử heo nấu quýt
Thành phần: Quýt tiều 5 múi, bột trần bì (bột vỏ quýt) 10g, bao tử heo 250g, gia vị, tiêu.
Cách làm: Bao tử heo sau khi rửa sạch, cắt lát dài. Cho bột trần bì, bao tử heo, quýt vào nồi cùng nước nấu với lửa nhỏ cho đến khi canh chín và đặc, nêm nếm gia vị.
Cách dùng: Dùng canh bất cứ lúc nào, có tác dụng thuận khí khai vị, điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng.
Trứng gà tam thất

Trứng gà
Thành phần: Củ sen tươi 100g, bột tam thất lượng vừa, trứng gà 1 quả, gia vị.
Cách làm: Củ sen rửa sạch, cho vào máy xay lấy nước, bỏ bã, nước cốt trộn với bột tam thất và trứng gà, dùng lửa nhỏ để nấu, nêm gia vị cho vừa ăn.
Cách dùng: Mỗi ngày 1 mẻ chia 2 lần dùng, có tác dụng kiện tỳ, dưỡng vị.
Gà nấu tử lương khương
Thành phần: Một con gà trống, vị thuốc tử lương khương 6g, trần bì (vỏ quýt) 3g, tiêu 3g, gia vị.
Cách làm: Gà trống sau khi làm sạch, bỏ nội tạng, bỏ đầu, bỏ móng, đem hầm lửa nhỏ với các nguyên liệu trên cho đến khi thịt gà mềm, nước sệt lại, nêm nếm gia vị.
Cách dùng: Dùng canh gà này như món ăn, có tác dụng ích khí, dưỡng vị.
Cháo hạt sen

Hạt sen
Thành phần: Hạt sen 20g, khiếm thực 30g, gạo 30g, một ít đường trắng.
Cách làm: Hạt sen bỏ tim ngâm trong nước độ 1 giờ đồng hồ, rồi cho hạt sen, khiếm thực và gạo vào nồi cùng nước nấu thành cháo, khuấy đều, thêm đường trắng.
Cháo này có tác dụng bổ ích tỳ vị.
Cháo nếp nấu táo đỏ
Thành phần: Táo đỏ 7 quả, nếp lượng vừa, một ít đường trắng.
Cách làm: Táo đỏ cho vào nước sôi nấu trong 10 phút, sau đó cho nếp vào nấu cháo, sau cùng cho thêm ít đường.
Cháo này có tác dụng kiện tỳ.
Theo Lương y Bàng Cẩm - Thanh Niên

Bí đỏ trị giun đũa

Theo y học cổ truyền, bí đỏ có công dụng bổ trung ích khí và lợi tiểu, thường được dùng chữa thần kinh suy nhược, đau đầu, trị giun...

Ảnh minh họa
 Dưới đây là một số hướng dẫn của lương y Trần Khiết trong việc dùng bí đỏ chữa bệnh:
- Bị bỏng nhẹ, đau rát khó chịu, có thể dùng bí đỏ gọt bỏ vỏ, bỏ hạt, giã thật nhuyễn rồi đắp một lớp mỏng lên vết bỏng, sẽ giảm đau rát từ từ.
 
- Trẻ nhỏ và cả người lớn nếu bị giun đũa nhiều, khiến bụng hay đau và nôn, thì có thể lấy một miếng bí đỏ gọt bỏ vỏ, cắt từng lát mỏng, ăn sống. Người lớn mỗi lần dùng từ 20-30g. Còn trẻ em dùng độ 20g, dùng liền trong hai ngày.
 
Nếu giun ít thì có thể lấy hạt bí đỏ đem phơi khô, rồi rang cho vàng ươm, và dùng hạt bên trong.
Người lớn dùng 200g mỗi ngày; trẻ em dùng 50-100g mỗi ngày. Dùng một ngày, nghỉ một ngày. Cứ thế làm liên tục mấy ngày.
Lưu ý, những người đang bị kiết lỵ, đậu mùa thì không nên dùng bí đỏ.
Theo Khánh Vy - Thanh Niên

Lời khuyên bổ ích cho sản phụ bị táo bón sau sinh

Khi đã gắng mà vẫn không “đi” được, hãy ăn cái gì đó hoặc uống một cốc nước quả có thể thôi thúc bạn muốn “đi”.

Nếu bạn và em bé vẫn còn ở trong viện, bạn có thể cảm thấy không thoải mái khi sử dụng nhà vệ sinh ở đó. Cộng với việc ngại đi tiêu do vết khâu sau sinh con càng làm gia tăng chứng táo bón cho bạn.
Các lý do thể chất khác khiến người mẹ sau sinh dễ mắc táo bón:
- Mức độ cao của hormone progesterone còn sót lại trong thai kỳ có thể gây “táo”.
- Hệ tiêu hóa của bạn “ì ạch” đáng kể sau khi sinh con.
- Bạn có thể dùng thuốc giảm đau khi chuyển dạ, chẳng hạn như pethidine... Các loại thuốc có thể làm chậm hoạt động của ruột.
Hệ tiêu hóa của bạn có thể bị ảnh hưởng do:
- Bác sĩ sử dụng kẹp forcep trong quá trình chuyển dạ.
- Bạn đã có con trước đó.
- Bạn đang uống viên sắt hoặc thuốc chống trầm cảm - cả hai có thể gây táo bón.
- Do ảnh hưởng từ các mũi khâu.
Đi tiêu không làm tổn thương các mũi khâu
Khu vực giữa âm đạo và hậu môn (đáy chậu) vẫn còn cảm giác tê liệt. Điều này là do các dây thần kinh bên trong và xung quanh âm đạo bị kéo giãn sau khi bạn sinh con. Vì thế, vết khâu không thể rách nếu bạn đi tiêu.
Nhớ rằng, lo lắng có thể khiến bạn khó đi tiêu hơn. Hãy thư giãn và đánh lạc hướng bản thân bằng cách đọc một cuốn sách hoặc một tờ tạp chí khi bạn đang ở trong toilet.
Để tránh táo bón
Bắt đầu ăn và uống thường xuyên sau khi sinh. Hãy thử các loại thực phẩm giàu chất xơ, đặc biệt là hoa quả và uống đủ nước. Nước sẽ làm phân mềm và dễ bị đẩy ra ngoài hơn. Bầu không khí ở các bệnh viện thường rất khô và bạn có thể dễ dàng bị mất nước mà không nhận ra.
Cho con bú cũng có thể làm bạn mất nước; vì thế, bạn càng phải uống đủ nước. Nên đi dạo một chút vì nếu ngồi hoặc nằm lâu, bạn càng dễ bị táo bón.
Nếu cảm giác buồn đi tiêu, đừng cố nín. Hãy thoải mái khi ở toilet (nhiều người mẹ e ngại toilet bệnh viện). Khi ngồi, nâng cao gót chân, giữ cho ngón chân trên sàn. Đầu gối nên để cao hơn so với hông của bạn.
Nếu có thể, hãy đặt chân lên một chiếc ghế thấp. Điều này khiến đầu gối được nâng cao. Nghỉ ngơi khủy tay trên đầu gối. Tư thế ngồi dễ đi tiêu tương tự ngồi xổm. Một số mẹ thấy dễ đi tiêu bằng bô hơn là ngồi toilet.
Khi đã ‘gắng’ mà vẫn không “đi” được
Rặn không giúp giảm táo bón mà còn làm bạn bị đau. Hãy thử:
- Ăn cái gì đó hoặc uống một cốc nước quả có thể thôi thúc bạn muốn “đi”. Điều này có thể xảy ra 15-30 phút sau đó.
- Đừng ngồi ngay sau khi ăn hoặc uống, đi bộ ngắn giúp ích hơn.
- Hãy nhận biết các tín hiệu khi bạn muốn đi tiêu. Đừng quá bận rộn để bỏ lỡ các tín hiệu.
- Đừng dùng thuốc có tác dụng phụ gây táo bón (một số thuốc giảm đau...). Hãy hỏi bác sĩ của bạn về vấn đề này.
- Ăn cơm với rau củ, ăn thêm hoa quả và uống nước.
- Hãy chắc chắn bạn luyện tập mỗi ngày.
- Nói chuyện với bác sĩ nếu bạn có những vết nứt ở hậu môn. Đây là điều có thể làm “táo” nặng hơn.
- Nếu không thể đi tiêu sau 2-3 ngày, hãy hỏi bác sĩ. Bác sĩ có thể kê toa thuốc nhuận tràng cho bạn.
Theo Ngọc Huê - Mẹ và bé